oud brood, wat nu?

 

In bijna alle oude kookboeken staat wel een recept; vanzelf om het oude brood ‘op te maken.’


Zelfstandig Koken (1949)


Broodschoteltje met krenten en rozijnen
12 sneetjes oud brood zonder korst, 30 gram = ½ kopje krenten, 40 gram is ½ kopje rozijnen, 1 à 2 eieren, 4 dl melk, 40 gram boter, 1 theelepel fijne kaneel, desverkiezend ¼ dl rum  of madeira, iets zout.
Kook broodpap (breng de melk met iets zout aan de kook; voeg hierbij de in dobbelsteentjes gesneden brood en laat de pap 5 à 10 minuten koken tot ze gebonden is). Maak een sausje van de geklopte eieren, de suiker, de kaneel en iets zout. Voeg hierbij de schoongemaakte, gewassen en even in weinig water gaar gekookte krenten en rozijnen en desverkiezend de rum of madera. Vermeng dit met de broodpap. Doe de massa in een vuurvast schoteltje; leg hier en daar een klontje boter en laat er in de oven een lichtbruin korstje op komen.

 

Friesche Vlag, 1940


Broodtaart
Oud brood weeken in warme, aangelengde Friesche Vlag melk tot een niet te weeke massa; vermengen met 4 geklopte eierdooiers, 2 eetlepels gesmolten boter, 3 eetlepels suiker, ½ ons gesnipperde sucade, ½ ons krenten, ½ ons rozijnen, wat kirsch en ten slotte het stijfgeklopte eiwit. In een beboterde bakvorm bakken.

 

Marion Kookboek


Broodschoteltje met krenten en rozijnen
12 sneetjes oud brood, 2 dl melk, 2 eieren, 100 gram boter of margarine, 50 gram krenten, 50 gram rozijnen, 50 gram sucade, suiker, kaneel.
Was de krenten en rozijnen en droog ze goed. Snipper de sucade. Verwijder de korstjes van het brood en besmeer de sneetjes aan beide kanten met boter. Klop de eieren met de melk, leg in een vuurvaste schoten een laag brood, daarop een laag krenten, sucade en rozijnen en daarop weer een laag brood. Giet er het mengsel van de eieren met de melk overheen en bestrooi alles met suiker en kaneel. Laat er in een matig warme oven een bruin korstje op komen.

(variatie hierop: 6 grote moesappelen in schijven snijden, op de sneden brood leggen, dan weer rozijnen, kaneel en suiker op de moesappelen leggen)

 

Ons Kookboekje (1946)


Broodschotel
1 l melk, 100 g oud brood, iets zout, 1 theelepel fijne kaneel, 60 g suiker, 100 g krenten en rozijnen (en sucade), 25 gram boter (1 ei)
Een broodpap bereiden en deze vermengen met de gewassen krenten en rozijnen (en gesnipperde sucade) en 50 gram suiker. De pap overdoen in een omgespoelde vuurvaste schaal en bestrooien met een mengsel van kaneel met de rest van de suiker. Hier en daar een klontje boter leggen en ’t schoteltje in de oven een bruin korstje geven (ongeveer 15 minuten). Het schoteltje wordt extra-lekker indien we een ei gebruiken. De dooier los kloppen en door de pap roeren. Het eiwit stijf kloppen en het laatst er luchtig doormengen.

 

 

De Joodse keuken heeft ook veel broodpuddingen, beschuittaarten e.d.

 

De Joodse vegetarische keuken (1989)
Matseschotel met appelen en rozijnen
4-5 appelen, 4 grote matses, 80 g rozijnen, afgespoeld met heet water, 50 g boter of plantaardige margarine, 2 eieren, 30 gram suiker, 4,5 dl water of melk, snuf zout, 1 ½ theelepel gemalen kaneel, 4 eetlepels gehakte noten.
Schil de appelen en rasp ze of snijd ze in zeer dunnen plakjes. Dompel de matses heel even in water – ze mogen echter niet zacht worden. Leg 1 matse onderin een ingevette ovenvaste schaal. Schep een laag geraspte appel op de matse en strooi er een deel van de rozijnen over. Leg hier en daar een klontje boter of margarine. Vul de schaal op dezelfde wijze met de rest van de matses, de geraspte appelen, en boter of margarine. Klop de eieren schuimig met suiker en voeg er water of melk, zout naar smaak en kaneelpoeder aan toe. Giet het mengsel over de opgestapelde matses, bestrooi ze met gehakte noten en leg hier en daar een klontje boter of margarine. Bak 20 tot 30 minuten in een voorverwarmde oven van 180 graden Celcius en dien warm op.

 

Desserts van ver & dichtbij (mijn eigen boek, 2003)


Beschuittaart (Jiddisch machtig lekker zoet dessert)
16 beschuiten, 4 eieren, 75 gram sukade, 75 gram rozijnen, 230 gram suiker, 2 pakjes vanillesuiker, 50 gram boter, 50 ml melk, 50 ml verdunde rum, 1 theelepel kaneel, 50 gram amandelschaafsel of 1 flesje musketzaad
Klop eieren, suiker en kaneel en roer de rum erdoor. Wentel de beschuiten door dit mengsel. Beboter de taartvorm en leg er een deel van de beschuiten in. Snijd de sukade fijn en bestrooi die, samen met de in water geweekte rozijnen op de beschuiten. Leg hier een tweede laag beschuiten op. Snijd de boter in stukjes en leg die op de beschuiten. Strooi er amandelschaafsel bovenop. Bak de taart in de oven op 200 graden C gedurende 25 minuten. Prik in de taart met een vork, er mag geen deeg meer aan zitten. Musketzaad is leuk voor kinderen, maar laat dan het amandelschaafsel weg en bestrooi de taart met musketzaad als hij uit de oven komt.

 

Anno Pander: keizerspannenkoek (uit de Bohemen)

De aanleiding voor deze oud-brood uitzoekerij was een vraag van Anno Pander: kende ik de keizerspannenkoek uit de Römertopf? Die maakte zijn moeder altijd maar hoe? Gelukkig heeft hij zelf het recept gevonden. Hier is het.

Nodig: 8 broodjes (of oud wit brood), 500 ml melk, 3 eieren, 100 gram rozijnen, 50 gram amandelsnippers, 6 appelen, 5 eetlepels suiker, 1 theelepel kaneel, 3 eetlepels boter, 1 pakje vanillesuiker, half pakje room(kook)pudding.
Werkwijze: De Römertopf in koud water leggen. De broodjes in dunne plakjes snijden en circa ½ uur in ¼ l lauwwarme melk laten weken. De geschilde appelen raspen, vermengen met de rozijnen, de amandelsnippers, suiker en kaneel. De natgemaakte 'zoete' Römertopf inboteren en het brood laag om laag met het appelmengsel leggen. Hierover een mengsel gieten van de losgeklopte eieren met de overige melk,  de vanillesuiker en het puddingpoeder. De schotel afmaken met stukjes boter. De deksel op de schotel leggen, deze in een koude oven plaatsen, die op 200 graden instellen en de pannenkoek gaar bakken in circa 45 minuten. Hierbij (eventueel) een vanillesaus geven.